X
تبلیغات
هنرهای سنتی

هنرهای سنتی

هنرهای سنتی ایران، هنرهای اصیل مردمی و نشات گرفته از فطرتی پاک است .

کار بافی

كاربافى، هنر دستى زنان ميبد
308943.jpg


كاربافى يكى از صنايع نساجى سنتى است كه در شهر تاريخى ميبد بافته مى شود. اين هنر دستى به كارتوفى، كارششوك و كاركرباس معروف است و هنرمندان ميبد از روزگار دور تا به حال در خانه مى بافند.
قدمت كاربافى به دوران تيمورى بازمى گردد و اين دستباف سنتى به عنوان پارچه پوشاكى براى انواع چادر زنانه، چادر شب، روانداز، روتختى، پارچه هاى لباسى، بقچه، سفره و دستمال كاربرد دارد.
پارچه هاى كارباف با دارهاى ساده دو وردى ساخته شده از چوب و نى بافته مى شود كه اين دارها بر روى چاله اى به عمق ۷۰ سانتى متر برپا مى شود و اغلب آن را در صفه، ايوان و يا اتاق نشيمن مستقر مى كنند.
بافنده اين هنر دستى براى بافت، پشت چاله مى نشيند و با ابزار داخل آن كار مى كند به همين دليل به آن «كارچاله» نيز مى گويند.
تنوع پارچه هاى كارباف كه در محله هاى ده آباد، دهستان بفروييه، مهرجرد و محله يخدان شهرستان ميبد بافته مى شود از لحاظ طرح نقش و رنگ بندى بسيار متنوع است.
طرح راه راه و چهارخانه يكى از طرح هايى است كه بر پايه ذوق و سليقه بافندگان تركيب بندى مى شود و از لحاظ هنرى اهميت خاصى دارد. هر كدام از اين دستباف ها برحسب كاربردشان و نام و طرح مخصوصى كه دارند ميان مردم ميبد كاملاً شناخته شده هستند.
«خانم شكن» يكى از طرح هاى خاص كاربافى است كه زمينه آن به رنگ مشكى و با نقش خانه هاى ريز قرمز رنگ است.
چرخ هاى پنبه ريسى، ماسوره پركنى و دونه برى براى خارج كردن دانه گل پنبه از جمله دستگاه هاى جانبى است كه هر كارباف بايد در كنار دار كاربافى خود داشته باشد.
رونق كاربافى در گذشته به حدى زياد بود كه در هر خانه اى حداقل يك يا ۲ چاله كاربافى وجود داشت و محصولات اين هنر دستى به ساير شهرهاى كشور صادر مى شد اما متأسفانه در طول دهه هاى اخير به دليل ورود ماشين هاى بافت پارچه به منطقه و جايگزين شدن توليدات آن، كاربافى رونق بازار خود را از دست داده است.
در راستاى حفظ و احياى اين هنر دستى پايگاه پژوهشى ميبد اقداماتى نظير انجام پژوهش در زمينه هاى كاربافى در شهر تاريخى ميبد، بررسى علل ركود كاربافى و شناخت و معرفى آن و راه اندازى موزه كاربافى در كنار كاروانسراى شاه عباسى را انجام داده است.
+ نوشته شده در  شنبه ششم بهمن 1386ساعت 17:51  توسط    | 

هنرهای سنتی

   هنر های سنتی در حال تولید و فعال در ایران:

1- تراش شیشه

2- شیشه گری فوتی قالبی

3- معرق شیشه

4- نقاشی روی شیشه

5- هم جوشی شیشه (فیوزگلاسی)

6- ابریشم بافی

7- احرامی بافی

8- انواع پارچه های سنتی

9- بافتنی های سنتی

10- پلاس

11- پن بافی (نوار بافی)

12- جاجیم بافی (ماشته، موج بافی)

13- جیم بافی

14- چادر شب بافی

15- چپری

16- چفیه بافی

17- چنته

18- حمام سری

19- زری سری

20- ساچیم بافی

21- سجاده بافی

22- سرانداز بافی

23- سیاه چادر بافی

24- شعر بافی

25- شک بافی

26- شمه بافی

27- فرت بافی

28- قراقی

29- قلاب بافی

30- گزی بافی

31- گلیمچه (متکازین)

32- متقال

33- مداخله بافی

34- وریس بافی

35- جل اسب

36- خورجین بافی

37- زیلو

38- قالی گل برجسته

39- قالیبافی 

40- گبه بافی

41- گلیم دورو

42- گلیم گل برجسته

43- گلیم یک رو 

44- گلیم مسند

45- مفرش

46- البسه محلی

47- باشلق

48- برقع

49- پوشین دوزی

50- چوغا

51- عروسک محلی

52- گیوه بافی

53- گیوه دوزی

54- چاپ قلمکار

55-  چاپ کلاقه ای (باتیک) 

56- قلمکار نقاشی

57- نقاشی روی ابریشم

58- تسمه دوزی

59- تفرشی دوزی

60- توربافی با سوزن

61- تور دوزی

62- چشمه دوزی

63- چهل تکه دوزی (خاتمی دوزی)

64- حاشیه دوزی

65- خامه دوزی

66- خامه دوزی سیستان

67- خوس دوزی

68- درویش دوزی

69- دکمه دوزی

70- دور دوزی

71- ده یک دوزی

72- زرک دوزی

73- زغره دوزی

74- زمینه دوزی

75- زنار دوزی

76- ژور دوزی

77- ستاره دوزی

78- سجاف دوزی

79- سرافی دوزی

80- سرمه دوزی

81- سکه دوزی

82- سنگ دوزی

83- سوزن دوزی

84- سوزن دوزی بلوچ

85- سیاه دوزی ترکمن

86- شرابه دوزی

87- شمسه دوزی

88- صدف دوزی

89- ظریف دوزی

90- فتیله دوزی

91- قلاب دوزی رشت

92- قیطان دوزی

93- کتیبه دوزی

94- کردی دوزی

95- کم دوزی

96- گبر دوزی (زرتشتی دوزی)

97-گلابتون دوزی (بندرعباسی) 

98- گلدوزی اصفهان

99- گندمی دوزی

100- سمانه زنبور دوزی

101- سمایه دوزی

102- لچک دوزی

103- لمه دوزی

104- مخمل دوزی

105- مرصع دوزی

106- مروارید دوزی

107- مشبک دوزی

108- مضاعف دوزی

109- مغزی دوزی

110- ملیله دوزی

111- ممقان دوزی

112- منجوق بافی با سوزن

113- منجوق دوزی

114- منگوله دوزی

115- نقره دوزی

116- نقش دوزی

117- یراق دوزی

118- قلاب دوزی اصفهان

119- نوار دوزی

120- آجیده دوزی

121- آویز دوزی

122- آینه دوزی

123- ابریشم خام دوزی

124- ابریشم دوزی نقش زری

125- اشرفی دوزی

126- اشک دوزی

127- ایلگه دوزی (برودری دوزی)

128- بادبزن بمپور

129- بادله دوزی

130- بخارا دوزی

131- برجسته دوزی

132- بلیش دوزی (قزاق دوزی)

133- بندری دوزی

134- پنه دوزی (سلسله دوزی)

135- پریوار دوزی

136- پولک دوزی

137- پیله دوزی

138- تخمک دوزی

139- خرمهر سازی

140- سفال با نقاشی رو لعابی

141- سفال با نقاشی زیر لعابی

142- سفال لعاب دار (سرامیک)

143- سفالگری

144- کاشی معرق

145- کاشی معقلی

146- کاشی هفت رنگ

147- چارق – چموش

148- سراجی

149- نقاشی روی چرم

150- افزار فلزی

151- جُنده کاری

152- چاقو سازی

153- چلنگری

154- حکاکی روی فلز

155- دواتگری

156- ریخته گری

157- زرگری (طلا سازی)

158- زیور آلات محلی

159- ضریح سازی

160- علامت سازی

161- قلمزنی

162- کوفته گری

163- گرگور بافی

164- مسگری

165- مشبک کاری روی فلز

166- ملیله سازی

167- مینای پنجره ای (مشبک)

168- مینای خانه بندی

169- مینای مرصع

170- مینای نقاشی

171- آجر کاری

172- آینه کاری

173- کاربندی

174- کاشی کاری (سنتی)

175- گچبری

176- نقاشی سنتی دیواری

177- بامبو بافی

178- چیق بافی

179- حجم بافی چوبی

180- حصیر بافی (بوریا بافی)

181- خاتم

182- خراطی

183- سازهای سنتی

184- سوخت روی چوب

185- کپوربافی

186- کنده کاری روی چوب

187- گره چینی

188-معرق 

189- مروار بافی (ارغوان بافی)

190- مشبک چوب

191- معرق چوب

192- معرق منبت

193- منبت 

194- نازک کاری

195- نقاشی روی چوب

196- صنایع دستی دریایی

197- نقاشی روی صدف

198- تراش سنگهای قیمتی و نیم قیمتی

199- حجری (سنگ تراشی)

200- حکاکی روی سنگ

201- خراطی سنگ

202- فیروزه کوبی

203- مجسمه سازی با سنگ

204- مرصع سنگ

205- مشبک سنگ

206- معرق سنگ

207- موزائیک کاری سنگ

208- تذهیب 

209- تشعیر

210- جلد سازی

211-  خوشنویسی 

212- طراحی سنتی

213- کاغذ سازی دستی

214-نگارگری (مینیاتور) 

215- تن پوش نمدی (کپنک)

216- زیرانداز نمدی

217- کلاه نمدی

هنر هایی که امروزه از رونق افتاده اند و کمتر به انها پرداخته میشود:

1- دارایی بافی(ایکات)،

2- عبابافی،

3- کاشی مینایی،

4- حکاکی روی چرم،

5- نقش اندازی ضربی،

6- ورشو سازی،

7- قواره بری،

8- پاپیه ماشه،

9- نقاشی گل و مرغ،

10- نقاشی لاکی،

11- زری بافی.

ج- رشته های منسوخ شده صنایع دستی

1- ارمک بافی

2- اهرامی

3- برک بافی

4- پتوبافی

5- پرده بافی

6- ترمه بافی

7- حوله بافی

8- شال بافی

9- عریض بافی

10- قناویز

11- کرباس بافی

12- مخمل بافی (مخمل گل برجسته)

13- نمکدان بافی

14- گره خورد (دندانی)

15- کاشی زرین فام

16- سوخت روی چرم

17- معرق چرم

18- اسلحه سازی

19- قفل سازی

20- آهک بری

21- ارسی سازی

22- زمود گری

23- چاپ سنگی روی کاغذ

24- صحافی سنتی

25- قطاعی (کاغذبری)

26- نقاشی قهوه خانه ای

منبع:

یاوری – حسین- آشنایی با هنرهای سنتی

+ نوشته شده در  شنبه ششم بهمن 1386ساعت 17:18  توسط    | 

بامبو بافی

بامبو كه در زبان فارسی به نی خیزران شهرت دارد، گیاهی است كه در دامنه كوه ها و تپه هایی كه دارای رطوبت ۶۵ تا ۹۰ درصد باشد روئیده با كشت می شود.
بامبو كه در زبان فارسی به نی خیزران شهرت دارد، گیاهی است كه در دامنه كوه ها و تپه هایی كه دارای رطوبت ۶۵ تا ۹۰ درصد باشد روئیده با كشت می شود. میزان رطوبت، حرارت موجود در منطقه و نوع خاك تعیین كننده كیفیت و مرغوبیت بامبو بوده و هر چه میزان رطوبت و حرارت بیشتر باشد، كیفیت محصول نیز بهتر خواهد بود.
گیاه بامبو كه تا كنون بیش از ۶۶۲ نوع آن شناخته شده دارای قطر و ضخامت های متفاوت است و در حال حاضر بهترین نوع بامبو در ژاپن، چین و بطور كلی كشورهای شرق آسیا ئ هند روئیده و كشت می شود و در ایران میتوان لیالستان لاهیجان، علی آباد(در فاصله سخت سرو تنكابن )، قاسم آباد رودسر و تقریبا بیشتر نقاط شمال كشور را در زمره مساعدترین مناطق رویش بامبو بحساب آورد.
در این مناطق بیشه های كوچكی وجود دارد كه در فصل پائیز و اوایل زمستان، یعنی هنگام بریدن و قطع ساقه های بامبو از هر یك بین ۵۰ الی ۲۰۰ شاخه نی بدست می آید.
بامبو از چهارقسمت سطح داخلی (دارای پوشش نرم )، دیافراگم (متصل كننده بخش های ساقه به یكدیگر ) میانه و پوشش رویه كه بسیار سخت و دیر شكن است تشكیل شده و دیافراگم كاملا فشرده بوده و آب در آن نفوذ نمی كند.
بامبو معمولا به رنگهای مختلفی مانند سبز، مشكی متمایل به قهوه ای، عنابی و زرد مایل به كرم دیده می شود و اگرچه می توان معارف زیادی بر آن قائل شد، ولی بطور كلی موارد مصرفش بیشتر محدود می شود به :
۱) استفاده از آن برای تغذیه.
۲) بهره برداری بمنظور تهیه كاغذ و اشیاء مختلف چوبی و سایر معارف صنعتی.
۳) كاشت در اطراف باغها و مزارع جهت حفاظت محل.
گیاه بامبو محتوی مقدار فراوانی سلولز است كه میتواند برای تهیه كاغذ و همجنس ابریشم مصنوعی مورد استفاده قرار می گیرد.
در ایران كشت بامبو هنوز رواج چندانی ندارد و صرف نظر از بخشهای كوچكی در شمال كشور كه در آنها مقدار محدودی بامبو كشت میشود صنعتگران سایر نقاط از بامبوهای خودرویی كه در اكثر شهرهای شمالی و بویژه منطقه لیالستان لاهیجان وجود دارد، استفاده میكنند.
استفاده از بامبو جهت تولید محصولات مختلف تقریبا از زمان كشت چای در ایران، رواج یافت چرا كه بامبو بعنوان حفاظت محل چای كاری بكار گرفته شد و صنعتگران همزمان با بهره برداری چایكاران از مزارع چای به موارد استفاده متعدد آن برای ساخت فرآورده های گوناگون پی بردند و ساخت محصولات بامبو در گیلان متداول گردید.
هم اكنون استانكاران جوانی كه اكثرا نیز برخوردار از مهارت و كارآیی كافی هستند به كار در این رشته اشتغال دارند و مهمترین مركز تولید محصولات بامبو لیالستان لاهیجان میباشد.
از بامبو محصولاتی نظیر شكلات خوری، میوه خوری، لوستر، كلاهك آباژور، جای نان، صندلی و انواع دیگر وسایل مصرفی در اندازه های مختلف تولید می گردد.
برای تهیه یك ظرف بامبو ابتدا شئی را كه قبلا در انبار گذاشته شده و خشك شده است با اره نجاری به قطعات ۸۰ الی ۱۰۰ سانتی متر در می آورند. اندازه این قطعات با توجه به محصولی كه می خواهند تولید كنند متفاوت است. سپس با وسیله مخصوصی بنام داس آنها را از وسط بریده و بصورت نوارهای نئی در می آورند و لبه این نوارها را با وسیله ای كه در اصطلاح محلی ؛ ماشین ؛ نامیده میشود به عرض مساوی در می آورند و پس از رنده كردن آماده بافت مینمایند. كاربافت معمولا بر روی میزی كه روی آن چند دایره به اندازه كف و ته ظرفی كه میخواهند ببافند قرار دارد، انجام می شود.
صنعتگران ابتدا دایره كف ظروف را تهیه و سپس بدنه آنرا می بافند، گاهی نیز برای وصل كردن برخی از قطعات به یكدیگر از مفتولهای سیمی به بار نازك استفاده كرده و با انبردست معمولی آنها را به هم می پیچانند و در انتهای كار، تمامی اطراف نی را كه معمولا بزرگ و كوچك است با قیچی مخصوص كه بشكل قیچی باغبانی است، برش می دهند تا نی ها یك اندازه شود و محصول شكل یكنواختی پیدا كند.
▪ یك محصول بامبو از نوع مرغوب باید دارای ویژگیهای زیر باشد:
- رنگ آن طلایی متمایل به سفید باشد، قابل ذكر است كه بامبوئی كه رنگ آن سبز باشد نشان دهنده خشك نبودن آن بوده و احتمالا سیاه می شود.
- شبكه هایی كه بعد از بافت ایجاد می شود باید منظم و یك اندازه باشد.
- مفتولی كه برای وصل كردن بعضی از قسمتهای بامبو از آن استفاده میشود باید بسیار ظریف بوده و دقت كافی در پیچاندن آن به كار رود.
- از آنجا كه برخی از ظروف بامبو رنگی هستند مسلما در انتخاب نوع رنگ و نحوه بكار گرفتن آن باید دقت كافی بعمل آید.
بامبو كه در زبان فارسی به نی خیزران شهرت دارد، گیاهی است كه در دامنه كوه ها و تپه هایی كه دارای رطوبت ۶۵ تا ۹۰ درصد باشد روئیده با كشت می شود.
بامبو كه در زبان فارسی به نی خیزران شهرت دارد، گیاهی است كه در دامنه كوه ها و تپه هایی كه دارای رطوبت ۶۵ تا ۹۰ درصد باشد روئیده با كشت می شود. میزان رطوبت، حرارت موجود در منطقه و نوع خاك تعیین كننده كیفیت و مرغوبیت بامبو بوده و هر چه میزان رطوبت و حرارت بیشتر باشد، كیفیت محصول نیز بهتر خواهد بود.
گیاه بامبو كه تا كنون بیش از ۶۶۲ نوع آن شناخته شده دارای قطر و ضخامت های متفاوت است و در حال حاضر بهترین نوع بامبو در ژاپن، چین و بطور كلی كشورهای شرق آسیا ئ هند روئیده و كشت می شود و در ایران میتوان لیالستان لاهیجان، علی آباد(در فاصله سخت سرو تنكابن )، قاسم آباد رودسر و تقریبا بیشتر نقاط شمال كشور را در زمره مساعدترین مناطق رویش بامبو بحساب آورد.
در این مناطق بیشه های كوچكی وجود دارد كه در فصل پائیز و اوایل زمستان، یعنی هنگام بریدن و قطع ساقه های بامبو از هر یك بین ۵۰ الی ۲۰۰ شاخه نی بدست می آید.
بامبو از چهارقسمت سطح داخلی (دارای پوشش نرم )، دیافراگم (متصل كننده بخش های ساقه به یكدیگر ) میانه و پوشش رویه كه بسیار سخت و دیر شكن است تشكیل شده و دیافراگم كاملا فشرده بوده و آب در آن نفوذ نمی كند.
بامبو معمولا به رنگهای مختلفی مانند سبز، مشكی متمایل به قهوه ای، عنابی و زرد مایل به كرم دیده می شود و اگرچه می توان معارف زیادی بر آن قائل شد، ولی بطور كلی موارد مصرفش بیشتر محدود می شود به :
۱) استفاده از آن برای تغذیه.
۲) بهره برداری بمنظور تهیه كاغذ و اشیاء مختلف چوبی و سایر معارف صنعتی.
۳) كاشت در اطراف باغها و مزارع جهت حفاظت محل.
گیاه بامبو محتوی مقدار فراوانی سلولز است كه میتواند برای تهیه كاغذ و همجنس ابریشم مصنوعی مورد استفاده قرار می گیرد.
در ایران كشت بامبو هنوز رواج چندانی ندارد و صرف نظر از بخشهای كوچكی در شمال كشور كه در آنها مقدار محدودی بامبو كشت میشود صنعتگران سایر نقاط از بامبوهای خودرویی كه در اكثر شهرهای شمالی و بویژه منطقه لیالستان لاهیجان وجود دارد، استفاده میكنند.
استفاده از بامبو جهت تولید محصولات مختلف تقریبا از زمان كشت چای در ایران، رواج یافت چرا كه بامبو بعنوان حفاظت محل چای كاری بكار گرفته شد و صنعتگران همزمان با بهره برداری چایكاران از مزارع چای به موارد استفاده متعدد آن برای ساخت فرآورده های گوناگون پی بردند و ساخت محصولات بامبو در گیلان متداول گردید.
هم اكنون استانكاران جوانی كه اكثرا نیز برخوردار از مهارت و كارآیی كافی هستند به كار در این رشته اشتغال دارند و مهمترین مركز تولید محصولات بامبو لیالستان لاهیجان میباشد.
از بامبو محصولاتی نظیر شكلات خوری، میوه خوری، لوستر، كلاهك آباژور، جای نان، صندلی و انواع دیگر وسایل مصرفی در اندازه های مختلف تولید می گردد.
برای تهیه یك ظرف بامبو ابتدا شئی را كه قبلا در انبار گذاشته شده و خشك شده است با اره نجاری به قطعات ۸۰ الی ۱۰۰ سانتی متر در می آورند. اندازه این قطعات با توجه به محصولی كه می خواهند تولید كنند متفاوت است. سپس با وسیله مخصوصی بنام داس آنها را از وسط بریده و بصورت نوارهای نئی در می آورند و لبه این نوارها را با وسیله ای كه در اصطلاح محلی ؛ ماشین ؛ نامیده میشود به عرض مساوی در می آورند و پس از رنده كردن آماده بافت مینمایند. كاربافت معمولا بر روی میزی كه روی آن چند دایره به اندازه كف و ته ظرفی كه میخواهند ببافند قرار دارد، انجام می شود.
صنعتگران ابتدا دایره كف ظروف را تهیه و سپس بدنه آنرا می بافند، گاهی نیز برای وصل كردن برخی از قطعات به یكدیگر از مفتولهای سیمی به بار نازك استفاده كرده و با انبردست معمولی آنها را به هم می پیچانند و در انتهای كار، تمامی اطراف نی را كه معمولا بزرگ و كوچك است با قیچی مخصوص كه بشكل قیچی باغبانی است، برش می دهند تا نی ها یك اندازه شود و محصول شكل یكنواختی پیدا كند.
▪ یك محصول بامبو از نوع مرغوب باید دارای ویژگیهای زیر باشد:
- رنگ آن طلایی متمایل به سفید باشد، قابل ذكر است كه بامبوئی كه رنگ آن سبز باشد نشان دهنده خشك نبودن آن بوده و احتمالا سیاه می شود.
- شبكه هایی كه بعد از بافت ایجاد می شود باید منظم و یك اندازه باشد.
- مفتولی كه برای وصل كردن بعضی از قسمتهای بامبو از آن استفاده میشود باید بسیار ظریف بوده و دقت كافی در پیچاندن آن به كار رود.
- از آنجا كه برخی از ظروف بامبو رنگی هستند مسلما در انتخاب نوع رنگ و نحوه بكار گرفتن آن باید دقت كافی بعمل آید.
+ نوشته شده در  شنبه ششم بهمن 1386ساعت 17:8  توسط    |